Eksponaty z Muzeum założonego przez O">
Museum #169; fawleycourt Museum © fawleycourt
Aktualnie jesteś: 
fawleycourt Museum

Museum

English version soon available


e-mail: savefawley@hotmail.com 


Eksponaty z Muzeum założonego przez O. Józefa Jarzębowskiego, zostały wywiezione z Fawley Court. Zbiory zostały przeniesione częściowo do Lichenia w Polsce, częściowo zwrócone tym depozytariuszom ,ktorzy sie po nie upomnieli, a częściowo umieszczone w innych muzeach.



1.Luca Giordano(1634-1705)



1. szabla polska z XVI wieku (nr.6) 2. "Batorówka" 3. Hełm polski z poczatku XVII wieku. 4. szabla z pochwą najstarsza z 
XVI wieku (nr.8)








































Autor: Maria Wrede
Źródło: www.wsp.krakow.pl/konspekt/19/wrede.html


Zbiory księży marianów w Fawley Court


Muzeum księży marianów mieści się w pięknym XVII-wiecznym pałacu nad brzegiem Tamizy w Fawley Court, koło Henley, niedaleko Londynu. W pałacu znajduje się dom zgromadzenia księży marianów, Apostolat Miłosierdzia Bożego, ośrodek rekolekcyjny z Domem Pielgrzyma, siedziba delegata prowincjała Polskiej Prowincji Księży Marianów na Wielką Brytanię oraz Muzeum Księży Marianów im. ojca Józefa Jarzębowskiego

Historia posiadłości sięga połowy XI wieku, ale obecny pałac jest dziełem znanego XVII-wiecznego architekta Christophera Wrena. Późniejsze przebudowy były niewielkie, zachował więc w zasadzie formę właściwą dla jego dzieł, bardzo w Anglii cenionych. Projektantem częściowo zachowanych wnętrz był nie mniej znany James Wyat, wnętrze biblioteki jest w części dziełem rzeźbiarki Anne Seymour Damer. Piękny park nad Tamizą tworzyli znani projektanci: właściciel dóbr, architekt–amator John Freeman, później, w końcu XVIII w., Lancelot „Capability” Brown.

Fawley Court było uważane za jedną z najbardziej reprezentacyjnych siedzib w tej części Anglii, po wiek XIX częstymi gośćmi bywali tu członkowie rodziny królewskiej. Odegrał też szczególną rolę w II wojnie światowej, służąc jako tajny ośrodek szkoleniowy do zadań sabotażu. W 1953 roku zakupiło całą siedzibę zgromadzenie księży marianów z przeznaczeniem na dom zakonny i szkołę. Kolegium Bożego Miłosierdzia działało do 1986 r. Po zamknięciu szkoły w Fawley Court pozostał dom zakonny i Muzeum oraz zorganizowany od nowa ośrodek rekolekcyjny. Muzeum księży marianów im. ojca Józefa Jarzębowskiego odzwierciedla przede wszystkim osobowość swego twórcy — nauczyciela i wychowawcy młodzieży, kolekcjonera zafascynowanego dziejami powstania styczniowego 1863 roku.

Zbiory muzealne stanowią: historyczna broń biała, rzeźby, tkaniny artystyczne, medale, przedmioty pamiątkowe, zbiory filatelistyczne, rysunki, malarstwo i grafika, zbiory biblioteczne to książki z XV–XX w., kartografia, druki ulotne i czasopisma oraz rękopisy.

Ze względu na wielkość i atrakcyjność wyróżnia się zbiór broni białej zgromadzony w wydzielonej sali muzealnej nazwanej imieniem ofiarodawców dwóch największych części kolekcji — Witolda Buchowskiego i Zygmunta Ipohorskiego-Lenkiewicza. Jest to zbiór polskiej broni siecznej z XVI–XVIII wieku oraz starannie skomponowany zbiór przykładów różnych typów historycznej białej broni od XVI do XIX wieku — europejskiej, orientalnej, dalekowschodniej. Rzeźb jest w Muzeum stosunkowo niewiele — dość jednorodny zespół stanowi kolekcja niewielkich drewnianych figurek Chrystusa, Matki Boskiej i świętych z XVII–XIX wieku przywiezionych z Meksyku. Zbiór tkanin artystycznych obejmuje blisko 50 eksponatów. Największy zespół to dwanaście jedwabnych pasów zwanych kontuszowymi, kilka przykładów haftów oraz tkanin orientalnych i chińskich, bogato haftowane szaty liturgiczne, także pojedyncze zabytki prezentujące sztukę hafciarską i artystyczne tkactwo włoskie, francuskie, portugalskie i polskie z XVI–XVIII wieku. W Muzeum o takiej różnorodności gromadzonych zbiorów nie mogło zabraknąć kolekcji znaczków pocztowych. Zebrana przez księdza Jarzębowskiego jest dość obfita, zawiera znaczki polskie i obejmuje stulecie od 1860 do 1960 roku, spory jest też zbiór numizmatów.

Ekspozycja w sali „Drogi do niepodległości” traktująca o historii polskich dążeń niepodległościowych prowadzi odbiorcę od powstania kościuszkowskiego w 1794 roku przez powstanie listopadowe, powstanie styczniowe, I wojnę światową — a w niej rolę Błękitnej Armii, postacie Józefa Piłsudskiego i Ignacego J. Paderewskiego, II wojnę światową — związane z nią łagry, obozy, walki na froncie zachodnim, dalej przez wydarzenia czerwca 1956 roku do Solidarności, roku 1980 i symbolicznego przekazania przez prezydenta Ryszarda Kaczorowskiego insygniów Rzeczypospolitej Lechowi Wałęsie. Tworzy ją zbiór przedmiotów pamiątkowych związanych z powstaniem styczniowym i jego dyktatorem Romualdem Trauguttem, osobiste przedmioty Józefa Hallera „Błękitnego Generała”, ofiarowane przede wszystkim przez kombatantów II Korpusu Wojsk Polskich, elementy umundurowania, hełmy, wojskowe czapki, łagierna kufajka, obozowy pasiak, wojskowe dystynkcje, odznaczenia, medale i legitymacje. Istotną część zbioru stanowią przedmioty kultu, liturgii i prywatne dewocjonalia, a także zespół sześciu ołtarzy polowych przekazanych do Muzeum przez kombatantów różnych jednostek polskich wojsk na Zachodzie. Poczesne miejsce znalazły tu pamiątki po księdzu Józefie Jarzębowskiem.

Ekspozycje w salach Muzeum i Biblioteki uzupełnia nieduży zbiór historycznych mebli pozwalający zaaranżować pałacowe wnętrza o dawnym wyglądzie.

Rysunki, akwarele i pastele to kilkadziesiąt prac artystów polskich XIX i pierwszej połowy XX wieku oraz kilka prac artystów obcych. Najcenniejszymi są niewątpliwie szkic Annibale Carraciego Rybak na tle krajobrazu i rysunki Jana Matejki. Kolekcja malarstwa to blisko 100 obrazów olejnych różnych autorów o tematyce religijnej i patriotycznej. Wart uwagi jest oryginalny obraz jednego z mistrzów włoskiego baroku Luki Giordano Anioł wyprowadzający św. Piotra z więzienia i piękna ikona Bogarodzicy z Dzieciątkiem Viktora M. Vaznecova przywieziona z bielańskiej kaplicy. W liczącym blisko 1000 obiektów zbiorze grafiki znajdują się przede wszystkim ryciny twórców europejskich z wieków od XVI po XX. Wśród tematów istotnie przeważają przedstawienia religijne, mariologiczne i hagiograficzne, dominującym tematem są przedstawienia ilustrujące historię Polski — portrety panujących i bohaterów narodowych.

Zbiór starych druków XVI–XVIII wieków liczy blisko 450 dzieł. Typograficznie i tekstowo przeważają w niej polonika; tematycznie zarówno polonika, jak i pozostałe dzieła to przede wszystkim historia Polski, historia powszechna i w mniejszym stopniu teologia. Siedem inkunabułów, czyli druków tłoczonych w XV wieku, to dzieła teologiczne. Niewątpliwie najcenniejszym fragmentem kolekcji są druki XVI-wieczne, wśród nich 15 edycji tłoczni krakowskich. Wśród druków XVII i XVIII-wiecznych zasadniczą grupę stanowi zespół tzw. poloników zagranicznych, tłoczonych w oficynach zachodniej Europy edycji tekstów poświęconych sprawom polskim. Zbiór starych druków uzupełnia blisko sześćdziesiąt pojedynczych zabytków dawnej kartografii — mapy atlasowe, luźne oraz widoki miast polskich z atlasów i druków od XVI do XVIII w.

Księgozbiór XIX- i XX-wieczny liczy ok. 15 tys. woluminów, przy czym liczba ta obejmuje oprócz wydawnictw zwartych także periodyki i druki ulotne. Biblioteka ma profil humanistyczny i jest w zasadniczej części zbiorem polskich i obcych publikacji po 1945 roku z historii, polityki, religii. Stosunkowo obszerna grupa to różnorodne treściowo podręczniki na poziomie gimnazjum, przedruki przedwojennych podręczników szkolnych oraz nowsze wydawnictwa. Poczesne miejsce zajmuje literatura piękna w dużym wyborze tekstów; zestaw autorów wykracza poza kanon szkolny i twórców powszechnie uznanych, a bogactwo zbioru podkreślają bibliofilskie wydania. Trzonem biblioteki pozostają książki i broszury o historii Polski, wśród których zdecydowaną większość stanowią prace o tematyce powstania styczniowego, do cenniejszych i stosunkowo rzadkich należą polonika zagraniczne związane z wydarzeniami roku 1863. Kolekcja dotycząca powstania styczniowego, choć daleka od kompletności zwłaszcza w zakresie druków polskich wydanych po II wojnie światowej, pozostaje poważnym warsztatem naukowym. Druków muzycznych jest w zbiorach niewiele, wśród nich znajdują się przede wszystkim druki chopinowskie oraz pierwsze wydania utworów Marii Szymanowskiej, najwybitniejszej polskiej pianistki i kompozytorki przed Chopinem. Uzupełnieniem księgozbioru jest spora kolekcja periodyków z lat 1938–1972. Tytułów jest ponad 80, w większości niekompletnych. Ponad połowa zbioru to czasopisma wydawane w czasie II wojny światowej dla żołnierzy przez różne jednostki wojska polskiego na Zachodzie oraz przez siły polityczne działające na wychodźstwie.

Biblioteczny zbiór rękopisów liczy około 250 jednostek i dzieli się na pięć dużych zespołów. Rękopiśmienna spuścizna księdza Józefa Jarzębowskiego to osobiste dokumenty, pamiętniki, dzienniki, obszerna korespondencja łącząca się z materiałami dotyczącymi działalności, twórczość to teksty religijne, wiersze oraz publicystyka historyczna. Kontynuacją spuścizny jest zbiór oryginalnych w większości materiałów do dziejów powstania 1863 roku — blisko 500 fotografii, 330 unikatowych druków ulotnych i 36 tytułów polskich czasopism dotyczących walki o niepodległość z lat 1815–1913. Kolekcja dokumentów i autografów zawiera także rękopisy polskich poetów i pisarzy z lat 1815–1983, bulle papieskie, dokumenty wystawione przez polskich królów, autografy bohaterów narodowych, dostojników kościoła katolickiego od XV do XX wieku. Egzemplifikacji dziejów piśmiennictwa miały służyć średniowieczne kodeksy i pojedyncze zdobione karty wycięte z pergaminowych ksiąg, dalekowschodni rękopis na liściach palmowych, teksty japońskie i arabskie, modlitewniki i różne materiały historyczne z XVII–XIX wieku. Osobnym zespołem są materiały, dokumentujące dzieje Polaków w czasie II wojny światowej, związane z działalnością władz i wojska — materiały informacyjne, fotografie oraz spuścizny kombatantów i emigrantów. Ta część zbiorów jest związana bezpośrednio z kolekcją przedmiotów pamiątkowych eksponowanych w sali „Drogi do niepodległości”.

W Muzeum zwiedzającym udostępniania się wystawy zaaranżowane w czterech salach na parterze i pierwszym piętrze pałacu z zachowanym zabytkowym charakterem wnętrz. Są to stałe ekspozycje malarstwa, broni, grafiki, rysunku i dawnej książki oraz ekspozycją historyczną. W 1979 r. Muzeum zostało jednym z członków–założycieli Stałej Konferencji Muzeów, Biblioteki i Archiwów Polskich na Zachodzie, w 1982 roku otwarto Fawley Court dla publiczności. Korzystanie ze zbiorów bibliotecznych możliwe jest tylko na miejscu po uprzednim uzgodnieniu z dyrektorem Muzeum; oryginalne rękopisy mogą być udostępniane tylko czytelnikom posiadającym pisemną rekomendację. W Bibliotece Narodowej w Warszawie znajdują się duplikaty mikrofilmów rękopisów oraz bazy danych z inwentarzami zbiorów bibliotecznych Fawley Court. Na mocy umowy między instytucjami korzystanie z tych baz i mikrofilmów, wydruki z bazy oraz odbitki ze zmikrofilmowanych rękopisów, wymagają zgody dyrektora Muzeum.

Prace nad uporządkowaniem i zinwentaryzowaniem zbiorów muzealnych zostały podjęte w 1997 roku z inicjatywy księdza prowincjała Władysława Dudy, kontynuowane przy troskliwym wsparciu obecnego księdza prowincjała Wojciecha Jasińskiego przyniosły już rezultaty. W ramach tych działań podjęto starania o jednolite skatalogowanie księgozbioru powierzając te prace Mariuszowi Soleckiemu i Danucie Szewczyk, przy udziale studentek bibliotekoznawstwa Uniwersytetu Warszawskiego, księgozbiór XIX-wieczny katalogowała studentka Luiza Łaba. Inwentaryzację zbiorów artystyczno-historycznych i tworzeniem katalogu wszystkich eksponatów prowadzili studenci i absolwenci Instytutu Historii Sztuki Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego: Danuta Szewczyk, Łukasz Konopa i Katarzyna Jankowska przy udziale Andrzeja Prokurata i Artura Mulaka. Dzięki kwotom przekazanym na wsparcie prac bibliotecznych przez Wytwórnię Papierów Wartościowych i współpracy z BN w Warszawie powstał katalog druków XV–XVIII w. sporządzony przez Marię Bryndę i Michała Spandowskiego, inwentarz rękopisów opracowany przez Marię Wrede, Annę Milewicz i Agnieszkę Jabłonkę, inwentarz druków ulotnych i czasopism XIX w. spisany przez Zofię Głowicką. Dzięki temu wsparciu konserwatorka Janina Wielowiejska mogła dokonać oceny warunków przechowywania i stanu zachowania zbiorów rękopiśmiennych oraz kolekcji grafiki, natomiast konserwację wybranych obiektów i mikrofilmowanie przeprowadzono w Zakładzie Konserwacji Zbiorów Bibliotecznych Biblioteki Narodowej w Warszawie.

W latach 1999–2001 wprowadzono zmiany w większości ekspozycji muzealnych, łącznie z przeniesieniem zawartości dwu sal mieszczących się w podziemiach pałacu (ze względu na zbytnią wilgoć) do sal na pierwszym piętrze. W tym okresie muzeum wzbogaciło się o nowe gabloty i szafy, lepsze oświetlenie i rozbudowę systemu alarmowego. Autorem przeniesionej z dołu i poszerzonej ekspozycji w Sali Drogi do Niepodległości był ks. Władysław Duda i kustosze muzeum Anna i Henryk Lipińscy, Zbrojownię im. Ipohorskich-Lenkiewiczów i mjr. W. Buchowskiego zaaranżowali Danuta Szewczyk z Arturem Mulakiem, ekspozycję w Bibliotece odświeżyła Danuta Szewczyk z Andrzejem Prokuratem. Katarzyna Jankowska jest autorką Małej Galerii Malarstwa Religijnego na I piętrze pałacu.

Pewnym podsumowaniem wszystkich naszych prac będzie przygotowywany wspólnie przez Danutę Szewczyk-Prokurat i Marię Wrede Przewodnik po zbiorach Muzeum Księży Marianów im. ks. Józefa Jarzębowskiego w Fawley Court, Wielka Brytania, który ukaże się w drugiej połowie 2004 roku nakładem Wydawnictwa Biblioteki Narodowej w Warszawie.

 Komitet Obrony Dziedzictwa Narodowego Fawley Court, , e-mail: savefawley@hotmail.com
netBOX - Systemy internetowe